Làn sóng vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp (DN) ở Trung Quốc đang lan rộng, trong đó góc khuất đáng chú ý là phát hành riêng lẻ. Tình trạng này đưa ra một cảnh báo cho Việt Nam trong bối cảnh Nghị định 163/2018/NÐ-CP đặt ra các chuẩn khá thông thoáng cho các hoạt động phát hành riêng lẻ trái phiếu, bao gồm không nhất thiết phải đáp ứng điều kiện có lãi năm liền kề trước năm phát hành.
Bài học từ Trung Quốc
Theo số liệu từ Bloomberg, tính đến tháng 10-2019, tổng giá trị các trường hợp bị mất khả năng thanh toán đạt 102,9 tỷ Nhân dân tệ (14,6 tỷ USD) và đang tiến gần đến mức 122 tỷ Nhân dân tệ. Khoảng 45 công ty đã vỡ nợ trái phiếu, trong khi cùng kỳ năm 2018 con số này là 40 công ty.
Điều đáng quan tâm là ai thật sự mua các trái phiếu “ba không, hai cao” này. Vì phát hành riêng lẻ nên làm thống kê về người mua có lẽ không dễ dàng.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là sự sụt giảm trong tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là khu vực sản xuất của Trung Quốc, và tình trạng vay nợ quá mức của DN nước này. Thương chiến Mỹ-Trung chỉ là một chất xúc tác khiến đổ vỡ diễn ra nhanh và mạnh hơn. Một nguyên nhân quan trọng khác nữa là chính quyền Trung ương của Trung Quốc đã chấp nhận quan điểm phải để một số công ty vay nợ quá mức phá sản, chấp nhận tổn thất để thanh lọc nền kinh tế, giảm độ vay nợ của các công ty trong nền kinh tế về mức chấp nhận được.
Điểm đáng chú ý trong tiến trình vỡ nợ trái phiếu DN ở Trung Quốc là ngày càng có nhiều công ty Trung Quốc không thể thanh toán các khoản trái phiếu phát hành riêng lẻ đáo hạn trong năm 2019. Trong một bài phân tích vào tháng 9-2019, Bloomberg cho rằng những công ty phát hành trái phiếu riêng lẻ không nhất thiết phải công bố thông tin, do đó khi bị áp lực về tài chính họ có thể ưu tiên trả nợ trái phiếu niêm yết công khai trước.
Phần lớn các công ty không thể thanh toán trái phiếu phát hành riêng lẻ là công ty không niêm yết, do đó bản thân chất lượng công bố thông tin và chất lượng tài sản của công ty đã có vấn đề. Vì vậy không lạ khi ước tính tỷ lệ vỡ nợ của trái phiếu phát hành riêng lẻ cao hơn 2,4 lần so với trái phiếu phát hành đại chúng. Theo phân tích của Yang Hao, chuyên gia phân tích thị trường trái phiếu của Nanjing Securities, các nhà đầu tư ở Trung Quốc vẫn đang có nhu cầu lớn với trái phiếu chính phủ và công ty có sở hữu Nhà nước, và đang tháo chạy ra khỏi các trái phiếu của công ty tư nhân, đặc biệt là trái phiếu phát hành riêng lẻ của các công ty này.
Những trái phiếu “ba không, hai cao”
Điều quan trọng hơn, ai sẽ mua các trái phiếu phát hành riêng lẻ trong tương lai là một câu hỏi lớn. Liệu rồi người ta sẽ có những phù phép gì để rồi sau một loạt các kỹ thuật tài chính thông minh, tiền của ngân hàng hay những đợt phát hành trái phiếu minh bạch sẽ được quay lại những trái phiếu phát hành riêng lẻ? Hay là một số nhà đầu tư thiếu thông tin sẽ bị định hướng sai để mua trái phiếu với lợi suất rất cao so với mặt bằng lãi suất trên thị trường?
Những mức lãi suất 14-15% của trái phiếu đã trở thành “bình thường”, khi con số lãi suất 20% đã xuất hiện. TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV đã từng bình luận: “Hiện tại, không ít DN đã phát hành trái phiếu riêng lẻ với mức lãi suất 14-15%”. Khi thị trường nghiễm nhiên chấp nhận mức lãi suất 14-15% là bình thường, đó là sự bất thường.
Trái phiếu phát hành riêng lẻ Việt Nam hiện đang được phát hành với “ba không”: không minh bạch, không xếp hạng tín nhiệm, không có tài sản đảm bảo có chất lượng thật sự. Đi kèm với nó là “hai cao”: lãi suất cao và rủi ro vỡ nợ cao. Nhiều trái phiếu khi phát hành ghi là có tài sản đảm bảo, nhưng xem lại thì tài sản đảm bảo là thế chấp bằng cổ phiếu của DN của mình hay DN khác, hoặc quyền sử dụng đất sẽ hình thành trong tương lai. Độ đáng tin cậy và tính pháp lý phức tạp của các tài sản đảm bảo này là đáng lo ngại.
Đặt cược và chờ đợi?
Phải chăng với việc nhiều DN bất động sản chiếm hơn 34% lượng trái phiếu phát hành, Việt Nam đang đặt cược độ ổn định của hệ thống tài chính bằng sự khỏe mạnh của thị trường bất động sản vào các trái phiếu “ba không, hai cao” này?
Thực ra giải pháp có thể đưa ra giải quyết vấn đề ở đây không khó, nhưng khó là về mặt quan điểm điều hành và thực thi giải pháp. Muốn giải quyết vấn đề chỉ cần siết lại điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ nói riêng và toàn bộ trái phiếu nói chung. Nhưng trong bối cảnh nguồn vốn cho nền kinh tế ngày một hạn hẹp, liệu các nhà điều hành nền kinh tế có muốn siết lại nguồn cung vốn này cho nền kinh tế hay không?
Và với chuyện DN niêm yết vi phạm chuẩn mực công bố thông tin đầy rẫy mà tiền phạt đôi khi chỉ là chục triệu đồng, giải pháp tưởng chừng dễ này lại có khi là một giải pháp không khả thi. Nói cách khác, nếu thiếu quyết tâm và sự quyết liệt trong giám sát thị trường cũng như thiếu công cụ chế tài DN hiệu quả, Việt Nam có lẽ chỉ có thể ngồi chờ “điều gì phải đến rồi sẽ đến”.
“Bong bóng” trái phiếu DN vỡ nợ có thể không chỉ ở Trung Quốc, Mỹ có thể cũng sẽ sớm đi vào con đường này với những trái phiếu “ràng buộc lỏng” (covenant-lite), hiểu nôm na là trái phiếu được phát hành với những điều khoản bảo vệ nhà đầu tư “có cũng như không”. Một vài nhà phân tích ở Mỹ gọi tình trạng này là một tình trạng “bình thường mới” (new normal), khi nền kinh tế có quá nhiều DN đã vay nợ ngập hơn đỉnh đầu trên thị trường tín dụng cho DN vay nợ cao (leveraged loans), với hơn 87% trái phiếu được phát hành mới là các trái phiếu “ràng buộc lỏng”.
Nói vậy để thấy Việt Nam muốn chọn con đường nào, “an toàn, bền vững” hay kiểu “bình thường mới” với những bài học gần nhất từ Trung Quốc, thì tùy vào tính toán của những nhà điều hành về chi phí và lợi ích.
TS. HỒ QUỐC TUẤN, Giảng viên Đại học Bristol, Anh
Theo saigondautu.com.vn
Tin mới nhất
Ngành Ngân hàng đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
09:20:04 24/12/2019
Tại Hội nghị của Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp diễn ra sáng nay (23/12) thay mặt cho Ngân hàng Nhà nước (NHNN), ngành Ngân hàng, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng đã chia sẻ một số thông tin về điều hành chính sách tiền tệ, hoạt động n...Cẩn trọng với hiện tượng “nhào nặn” báo cáo tài chính cuối năm
09:17:37 24/12/2019
“Tuy tình trạng doanh nghiệp niêm yết thao túng báo cáo tài chính từ đầu năm 2019 đến nay có phần bớt phức tạp, nhưng do chất lượng quản trị công ty còn nhiều yếu kém, nên vẫn tiềm ẩn những rủi ro đáng ngại…”, ông Phan Lê Thành Long, Gi...Giá vàng hôm nay 24/12: Tăng mạnh 140.000 đồng/lượng dịp Giáng sinh
09:15:27 24/12/2019
Giá vàng hôm nay 24/12 mở cửa phiên giao dịch ngày Giáng sinh đồng loạt tăng mạnh ở các thương hiệu, trong đó, mức tăng cao nhất tới 140.000 đồng/lượng ở chiều bán ra.Năm 'hoàng kim' của vàng
09:13:07 24/12/2019
Giá vàng thế giới tăng hơn 15% trong năm nay và giới thương nhân kỳ vọng tiếp tục đi lên bởi bất ổn còn khắp nơi.Nguyên Chủ tịch Đặng Văn Thành sẽ quay lại ngồi "ghế nóng" Sacombank?
09:10:47 24/12/2019
Tại lễ kỷ niệm 28 năm thành lập ngân hàng Sacombank, ông Đặng Văn Thành úp mở: Khi thấy thích hợp, tôi sẵn sàng tham gia thị trường ngân hàng.Thị trường bất động sản: Không lo ngại về nguồn vốn đầu tư
09:06:50 24/12/2019
Trong năm 2019, mặc dù thị trường bất động sản (BĐS) được đánh giá là sụt giảm, nhưng thực tế nguồn tín dụng luân chuyển trên thị trường vẫn ở mức khả quan, bởi nguồn vốn tín dụng cho vay để kinh doanh BĐS vẫn tăng khoảng 14,5%; thị trư...Đã có giải pháp triệt tín dụng đen?
09:03:08 24/12/2019
Những biện pháp hạn chế tín dụng đen thời gian qua dù rất mạnh mẽ nhưng mới chỉ tiếp cận dưới góc độ nhà quản lý, trong khi tín dụng đen lại có thể nảy sinh, tồn tại và phát triển dựa trên cả góc độ pháp lý và trên cơ sở thị trường, hay...Bất ngờ tỉ giá cuối năm
20:26:48 23/12/2019
Trái ngược với tình hình căng thẳng mỗi dịp cuối năm, tỉ giá USD/VNĐ những ngày qua lại khá bình lặng, thậm chí còn thấp hơn thời điểm đầu năm.Giá vàng châu Á vọt lên mức cao nhất trong hơn một tuần qua
20:21:04 23/12/2019
Trong phiên giao dịch chiều 23/12, giá vàng châu Á đã tăng lên mức cao nhất trong hơn một tuần trước thềm lễ Giáng sinh và Năm mới.Góc nhìn kỹ thuật phiên 24/12: Xu hướng chính của chỉ số vẫn là giảm
19:13:04 23/12/2019
Chỉ số đóng cửa trên MA5, kèm theo các đáy giá đang tạo sự phân kỳ tích cực so với đường RSI, cho thấy đà giảm đang hạ nhiệt và cơ hội chỉ số phục hồi trở lại đang tăng lên. Tuy nhiên, chỉ số vẫn đang đóng cửa dưới MA20 và 50, các đường...Nhận định thị trường phiên 24/12: Chỉ kê lệnh giá thấp tại những phiên điều chỉnh
19:10:16 23/12/2019
Chỉ số VN-Index tiếp tục ghi nhận phiên tăng điểm phiên thứ 3 liên tiếp. Tuy nhiên, diễn biến giằng co trong phiên đã tạo hình thái nến doji, cho thấy khả năng rung lắc trong phiên kế tiếp.Đại lý của Ford sẽ tăng vốn gấp 1,5 lần vào đầu 2020
19:01:55 23/12/2019
Công ty cổ phần City Auto (mã CTF, sàn HoSE) dự kiến sẽ thực hiện đợt phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ lên gấp 1,5 lần hiện nay vào quý I hoặc quý II/2020.PV Power ước đạt doanh thu 35.884 tỷ đồng, hoàn thành vượt kế hoạch năm 2019
17:49:01 23/12/2019
Sản lượng điện toàn Tổng công ty đến thời điểm 17/12/2019 đạt 21.617 triệu kWh, đạt 100% kế hoạch năm, về đích trước 14 ngày.Xu thế dòng tiền: "Nhờn" tin xấu, thị trường có cơ hội tăng?
17:46:54 23/12/2019
Phiên giao dịch cuối tuần nhóm cổ phiếu ngân hàng tăng mạnh dẫn dắt đà đi lên bất chấp tin xấu. Các chuyên gia nghiêng về kịch bản thị trường tạo đáy và đi lên hơn là giảm sâu thêm...PNJ báo lãi 1.072 tỷ đồng trong 11 tháng, cổ phiếu vẫn trên đà tăng
17:41:57 23/12/2019
Kết thúc 11 tháng, PNJ ghi nhận doanh thu thuần đạt 15.072 tỷ đồng (tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái) và lợi nhuận sau thuế đạt 1.072 tỷ đồng (tăng 21% so với cùng kỳ), hoàn thành 83% kế hoạch doanh thu và 91% kế hoạch lợi nhuận năm 20...Chứng khoán ngày 23/12: Cổ phiếu ngân hàng bứt phá
17:39:19 23/12/2019
Nhóm cổ phiếu ngân hàng có vai trò nâng đỡ chính cho thị trường trong phiên hôm nay; trong đó VCB và BID góp công lớn nhất.Đầu tuần, chứng khoán tăng giảm trái chiều
17:36:00 23/12/2019
Chốt phiên giao dịch đầu tuần hôm nay (23/12), thị trường chứng khoán trong nước chứng kiến đà tăng giảm trái chiều của các chỉ số. Trong đó, chỉ số Vn-Index tăng nhẹ hơn 3 điểm.Huy động vốn qua phát hành trái phiếu: Cơ hội nào cho doanh nghiệp nhỏ và vừa?
17:33:31 23/12/2019
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước), huy động vốn qua kênh phát hành trái phiếu là một giải pháp tích cực, tuy nhiên, với hơn 96% doanh nghiệp Việt Nam quy mô nhỏ và vừa, công bố thông...Gom mạnh VCB và BID, khối ngoại trở lại mua ròng gần 40 tỷ đồng trong phiên 23/12
17:30:39 23/12/2019
Sau phiên giao dịch sôi động bởi hoạt động tái cơ cấu danh mục của 2 quỹ ETF, nhà đầu tư nước ngoài đã giảm mạnh mua bán trong phiên 23/12. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cặp đôi cổ phiếu ngân hàng VCB và BID đã được khối này gom mạnh.VN-Index tăng hơn ba điểm
17:28:22 23/12/2019
Phiên giao dịch ngày 23-12, lực cầu tích cực ở nhóm cổ phiếu ngân hàng với các mã như: BID, CTG, HDB, MBB, VCB, TCB… đã giúp VN-Index tiếp tục duy trì đà tăng điểm. Tuy nhiên, nhóm cổ phiếu trụ cột có sự phân hóa, trong đó các mã: MSN, ...Lãi suất VND liên ngân hàng giảm sâu, hơn 34,5 nghìn tỷ đồng đượt hút ròng khỏi thị trường
16:21:37 23/12/2019
Lãi suất VND liên ngân hàng tiếp tục giảm sâu, Ngân hàng Nhà nước có một tuần hút mạnh tiền về.Xếp hạng tín dụng: Góc nhìn toàn diện từ bức tranh kinh tế
16:18:50 23/12/2019
Cố gắng của Chính phủ và các bộ, ngành trong việc điều hành chính sách, nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế vĩ mô những năm qua đã được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá cao. Tuy nhiên, với xếp hạng mới nhất của Moody’s về hồ sơ tín ...Mỗi tháng nhà đầu tư nước ngoài đổ 3 tỉ USD vào Việt Nam
16:16:35 23/12/2019
Ngân hàng Thế giới (World Bank) vừa công bố báo cáo Điểm lại, cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam năm 2019 và năm 2020.Mở rộng sân bay, nơi đây đang quy tụ hàng loạt "ông lớn" địa ốc rót hàng nghìn tỷ đồng vào bất động sản
15:49:39 23/12/2019
TP Huế đang trở thành một trong những “điểm nóng” thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực bất động sản từ các tên tuổi lớn trên thị trường.Điểm danh những doanh nghiệp chốt quyền nhận cổ tức bằng tiền, bằng cổ phiếu và cổ phiếu thưởng tuần này
15:47:29 23/12/2019
Trong đó có rất nhiều doanh nghiệp được các nhà đầu tư quan tâm như Cao su Phước Hòa (PHR), VEAM (VEA), Vinamilk (VNM)...Báo Tuổi Trẻ đã thoái toàn bộ vốn tại Thế Kỷ 21 (C21)
15:45:12 23/12/2019
Ngoài ra, Chủ tịch HĐQT thế kỷ 21 cũng đăng ký bán toàn bộ số cổ phần đang nắm giữ.Khối ngoại trở lại mua ròng, VN-Index áp sát mốc 960 điểm trong phiên 23/12
15:42:50 23/12/2019
Khối ngoại đã trở lại mua ròng gần 40 tỷ đồng trong phiên hôm nay. Lực mua tập trung vào các cổ phiếu như VCB (33,4 tỷ đồng), BID (33 tỷ đồng), HPG (17,9 tỷ đồng), E1VFVN30 (17 tỷ đồng)…Bộ đôi VCB, BID “kéo” VN-Index tăng hơn 3 điểm, cổ phiếu penny dậy sóng
15:40:31 23/12/2019
Ở chiều ngược lại, MSN tiếp tục bị bán mạnh và đóng cửa giảm 3.400 đồng. Các cổ phiếu Bluechips khác như BVH, VNM, FPT, PLX,…cũng giảm sâu trong phiên hôm nay.PNJ lãi hơn 1.000 tỷ đồng trong 11 tháng đầu năm 2019
15:16:03 23/12/2019
Trong 11 tháng đầu năm 2019, PNJ thực hiện lần lượt 83% kế hoạch doanh thu và 91% kế hoạch lợi nhuận năm 2019...Đã trích lập xong 139 tỷ đồng thương vụ ScaleLab, Yeah1 sẽ thoát lỗ 2020?
15:13:42 23/12/2019
Yeah1 đã trích lập dự phòng 50% (còn lại) đối với thương vụ ScaleLab LLC, tương ứng số tiền lên đến gần 139 tỷ đồng (6 triệu USD).Dệt may Hoàng Thị Loan sắp lên UPCoM với định giá 19.600 đồng/cổ phiếu
15:10:37 23/12/2019
Ngày 27/12, cổ phiếu HLT của Dệt may Hoàng Thị Loan sẽ được giao dịch trên UPCoM với giá tham chiếu 19.600 đồng/cổ phiếu.04 giải pháp cải cách tục hành chính trong kiểm soát chi ngân sách qua Kho bạc Nhà nước
15:05:42 23/12/2019
Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và phục vụ tốt hơn yêu cầu của khách hàng giao dịch, giảm thiểu chi phí về thời gian và vật chất cho xã hội, bám sát kế hoạch cải cách hành chính của Bộ Tài chính.Tỷ giá trung tâm giảm nhẹ, giá USD tại ngân hàng đi ngang
15:03:18 23/12/2019
Tỷ giá trung tâm được điều chỉnh giảm nhẹ so với cuối tuần trước, trong khi giá USD tại các ngân hàng thương mại vẫn không có nhiều biến động.Kỳ vọng thanh khoản thị trường chứng khoán cải thiện từ 2020
14:06:36 23/12/2019
Chỉ số chứng khoán Việt Nam từng tăng trưởng ở Top đầu trong các thị trường ASEAN, nhưng năm nay rơi xuống vị trí thấp nhất. Ðể giải bài toán thanh khoản và điểm số, cần có nhiều giải pháp.Giá vàng SJC lại bật lên cao nhất
13:48:12 23/12/2019
Đầu tuần, giá vàng SJC bật tăng mạnh lên mức cao nhất trong khoảng 2 tháng qua theo đà đi lên của giá vàng thế giới.Mỹ tự mình siết thòng lọng cho đồng USD
11:02:23 23/12/2019
Các quốc gia Hồi giáo có chung ý định với Nga, sử dụng vàng nhằm giảm tối đa tác động của Mỹ, đồng USD bị hạ bệ.Thị trường bất động sản trước cơn “dư chấn” siết vốn
10:58:50 23/12/2019
Lo ngại vốn tín dụng chảy mạnh vào bất động sản sẽ tạo rủi ro cho nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước nhanh chóng điều chỉnh cơ cấu cho vay bất động sản theo hướng siết chặt hơn. Điều này sẽ tác động ra sao đến thị trường?Tăng trưởng tín dụng 10 tháng đạt gần 10%, tín dụng trung và dài hạn chiếm gần nửa dư nợ
10:56:36 23/12/2019
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 10/2019, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế tăng 9,97% so với cuối năm 2018. Cơ quan này nhấn mạnh nguồn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế hiện nay chủ yếu vẫn dựa vào hệ thống ngâ...Chào thầu giá thấp, PECC1 tăng mạnh quy mô trúng thầu
09:46:32 23/12/2019
Quyết định thoái vốn khỏi khoản đầu tư lớn nhất của doanh nghiệp là Dự án Thủy điện Sông Bung 5, Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 1 (PECC1) đang tập trung phát triển lĩnh vực cốt lõi là tư vấn điện.Trước giờ giao dịch 23/12: Tuần mới, hy vọng mới
09:43:37 23/12/2019
Theo BVSC, Vn-Index dự báo sẽ có sự hồi phục tăng điểm trở lại và chỉ số có thể hình thành dao động trong vùng 951-968 điểm.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét