Trong quá trình giảng dạy và ôn tập Ngữ văn 12, thầy Nguyễn Thanh Nhân – Tổ trưởng tổ Văn Trường THPT Phú Điền, Tháp Mười, Đồng Tháp nhận thấy rất nhiều học sinh lớp 12 khi làm bài văn nghị luận về một tác phẩm văn xuôi hay nghị luận về nhân vật, chi tiết, hình ảnh, thường diễn đạt nhầm lẫn nội dung của tác phẩm này với một tác phẩm khác, nhân vật này với nhân vật khác dẫn đến bài làm văn “đầu voi đuôi chuột”.
Ảnh minh họa/internet
Đây chính là một lỗ hổng cho phương pháp học không chuyên tâm và sự cảm thụ hời hợt của học sinh đối với tác phẩm văn học.
Cụ thể với đề: Cảm nhận về nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu, có em viết “Cái đói đã làm người đàn bà mất hết nhân tính, bà ăn liền một chập bốn bát bánh đúc, khi đến tòa án huyện chắp tay vái lạy quan tòa…”(Trích bài làm của học sinh).
Hay đề: Phân tích nhân vật Tnú trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành, lại diễn đạt sang nhân vật A Phủ như “Tnú mồ côi cha mẹ từ thuở nhỏ được dân làng Xô Man nuôi dưỡng, sau đó bị bán, đánh con quan bị bắt ở đợ…”(Trích bài làm của học sinh).
Từ đó, khi giảng dạy tác phẩm văn xuôi thầy cho rằng cần phải dạy kỹ (điểm nhấn) đặc điểm con người và phong cách nghệ thuật của tác giả .
Thầy chia sẻ: “Nhằm khắc phục việc nhầm lẫn giữa phong cách nghệ thuật của các tác giả, hướng tới đạt điểm cao trong bài văn, giáo viên cần giúp học sinh nắm kỹ phong cách nghệ thuật, sau đó mới “nghiền ngẫm” nội dung. Qua đó, các em mới có cơ sở để nắm bắt nghệ thuật, nội dung và tinh thần của cả tác phẩm.
Phương pháp giúp học sinh ghi nhớ hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
Tác phẩm văn học ra đời đều dựa trên những tác động và ảnh hưởng của thời cuộc mà nhà văn đang sống. Do đó, khi dạy hoàn cảnh ra đời cần cho học sinh xem đoạn phim tài liệu, xem tranh ảnh hay cho các em sưu tầm tư liệu trước ở nhà sẽ giúp các em vừa nắm được sự kiện lịch sử vừa hiểu được tinh thần của tác phẩm. Qua đó sẽ giúp học sinh dễ nhớ tác phẩm.
Ví như khi dạy tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành, giáo viên tạo tâm thế cho học sinh bằng cách cho xem đoạn phim tài liệu về lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ, hiệp định Giơ-ne-vơ.
Kết hợp với tranh ảnh, định hướng cho học sinh thấy đầu năm 1965 Mĩ đổ quân vào miền Nam và tiến hành đánh phá ác liệt ra miền Bắc, tác phẩm được viết vào đúng thời điểm cả nước sục sôi đánh Mĩ. Nắm được hoàn cảnh như vậy, học sinh mới thấy được cái hay của tác phẩm, tính sử thi của nhân vật Tnú.
Thầy Nguyễn Thanh Nhân (thứ 5 từ phải qua) chụp hình lưu niệm cùng lớp chủ nhiệm 12cb4, năm học 2019-2020.
Tổ chức cho học sinh sắm vai nhân vật kể chuyện
Để viết được bài văn hay đòi hỏi học sinh phải nắm vững cốt truyện cũng như nội dung tác phẩm, từ đó định hướng được cách làm bài.
Giáo viên phân vai cho các em theo sở thích, cho về nhà đọc trước tác phẩm, yêu cầu nắm vững cốt truyện, thuộc một vài lời thoại tiêu biểu.
Đến tiết học, gọi các em kể theo sự phân công khoảng 6 phút ( có khi gọi 3 học sinh tương ứng với 3 vai), nhận xét và cho điểm miệng. Sau khi học sinh nắm vững cốt truyện mới tiến hành phân tích.
Khai thác chi tiết “đắt giá” trong tác phẩm
Chi tiết đóng vai trò làm tiền đề cho sự phát triển của cốt truyện. Trong các “chi tiết đắt” sẽ thể hiện tư tưởng tác phẩm. Việc hướng dẫn học sinh phân tích sâu ý nghĩa gợi ra từ chi tiết “đắt” sẽ giúp các em dễ “nằm lòng” nội dung và nghệ thuật của các phẩm.
Dạy bài Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài), cho học sinh thảo luận về chi tiết “Căn buồng Mị nằm kín mít, chỉ có ô vuông bằng bàn tay trông ra chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng. Mị cứ ngồi đấy mà trông ra ngoài, đến khi nào chết thì thôi”.
Giáo viên chỉ cho học sinh thấy đây là chi tiết nằm ở phần giữa tác phẩm, miêu tả không gian sống của Mị ở nhà thống lí Pa Tra. Hình ảnh đó giàu sức gợi, khiến người ta liên tưởng đến nhà tù, một thứ ngục thất đang giam hãm đời Mị. Chi tiết đó đã góp phần thể hiện tư tưởng, thái độ của nhà văn .
Đa dạng phương pháp ôn tập
Nhằm khắc phục việc nhầm lẫn nội dung kiến thức giữa các tác phẩm này với tác phẩm khác, thầy Nguyễn Thanh Nhân vận dụng nhiều phương pháp trong ôn tập.
Thứ nhất, khi ôn phần tác giả và hoàn cảnh sáng tác các tác phẩm văn xuôi. Thầy dán bảng phụ (hoặc trình chiếu powerpiont) hay phát phiếu học tập cho các em điền thông tin, hay lên bảng ghi, đọc nêu đặc điểm con người và phong cách nghệ thuật của từng tác giả.
Cách này giúp học sinh khắc sâu được kiến thức, không nhầm lẫn giữa các tác giả, dễ ” nằm lòng” hoàn cảnh sáng tác, vì các em đã có sự so sánh, đối chiếu thấy được ở mỗi tác giả đều có phong cách riêng và hoàn cảnh ra đời ở mỗi tác phẩm cũng không giống nhau.
Thứ hai, tổ chức cho học sinh thi “Ai nhanh hơn?” giúp cho các em nắm vững lại cốt truyện, nội dung, nghệ thuật của tác phẩm. Giáo viên phát cho mỗi nhóm 1 tập giấy dán, trong đó từng mảnh giấy là các nhân vật, chi tiết, hình ảnh tiêu biểu. Các nhóm lên bảng dán theo sơ đồ tổng thể mà giáo viên đưa ra.
Thứ ba, ôn tập phần nội dung và nghệ thuật theo chuyên đề, giai đoạn văn học, so sánh đối chiếu giữa các nhân vật, giữa các hình ảnh.
Với việc vận dụng các giải pháp giảng dạy và ôn tập trên, nhiều năm liền các lớp thầy Nguyễn Thanh Nhân dạy đều đạt chất lượng cao. Góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động dạy và học.
Nguyễn Thị Bé (GV.Trường THPT Phú Điền, Tháp Mười, Đồng Tháp)
Theo GDTĐ
Tin mới nhất
Học sinh từ lớp 2 sẽ học xác suất và thống kê ra sao ở chương trình phổ thông mới?
07:33:01 07/11/2019
Trong chương trình phổ thông mới, toán thống kê và xác suất là một trong ba mảng kiến thức quan trọng, ở mỗi bậc học sẽ có những yêu cầu và độ khó khác nhau.
Không chỉ ở một bài thi
20:13:51 06/11/2019
Trước Kỳ thi THPTQG năm 2017, việc có hay không sử dụng hình thức thi trắc nghiệm đối với môn Toán được nói đến rất nhiều, với đủ các góc độ phân tích của chuyên gia, cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên phổ thông và những người yêu Toán.
Cao đẳng Việt Đức Hà Tĩnh cần năng động trong công tác tuyển sinh
20:11:00 06/11/2019
Chiều 6/11, đoàn giám sát chuyên đề HĐND tỉnh có buổi làm việc với Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt Đức Hà Tĩnh về việc thực hiện các chế độ, chính sách lĩnh vực giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2018.
Thủ khoa Sư phạm: Mong sẽ được học sinh yêu mến
18:33:01 06/11/2019
Với điểm tổng kết 3,88/4 và 10 điểm khóa luận tốt nghiệp, Nguyễn Võ Thanh Việt, sinh viên lớp CLC K65 Khoa Vật lý trở thành thủ khoa Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2019.
Học sinh trung học “rung chuông vàng” tìm hiểu sức khỏe sinh sản
18:25:06 06/11/2019
Chiều 6/11, Thành đoàn Hà Tĩnh phối hợp với Trung tâm DS/KHHGĐ Hà Tĩnh tổ chức hội thi Rung chuông vàng tìm hiểu sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh Trường THPT Thành Sen.
Cô giáo của lòng yêu nghề, mến trẻ
18:16:50 06/11/2019
Cô giáo Bàn Thị Mai – Trường Mầm non Đồng Sơn (Hoành Bồ, Quảng Ninh) là một trong những giáo viên tiêu biểu được tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô”.
Khởi động chương trình học bổng 'Nâng bước thủ khoa 2019'
11:45:17 06/11/2019
Tân thủ khoa từ mọi nơi sẽ tụ hội về TPHCM để tham gia các chương trình giao lưu, đêm hội gala, tham quan các danh thắng ở TPHCM và các tỉnh, dự lễ hội tôn vinh và nhận học bổng trị giá hơn 10 triệu đồng.
Người thắp lửa trong tâm hồn học sinh
11:23:50 06/11/2019
Với quan niệm “Một thầy giáo tốt như một ngọn nến - ngọn nến cháy để soi đường cho những người khác”, những năm qua, cô giáo Lưu Thị Thu Hà đã áp dụng linh hoạt nhiều hình thức và phương pháp dạy học tích cực nhằm khơi gợi niềm say mê h...
Thi viết 'Tôi chọn nghề' và dựng phim về giáo dục nghề nghiệp
11:19:32 06/11/2019
Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐ-TB&XH) vừa tổ chức Lễ phát động Cuộc thi Viết “Tôi chọn nghề” lần II, và Cuộc thi Video “Giáo dục nghề nghiệp: Thực học, thực hành - Vững khởi nghiệp, sáng tương lai”.
Người thầy tâm huyết với học sinh dân tộc
11:13:27 06/11/2019
Thầy giáo Lê Minh Trung – giáo viên trường Phổ thông dân tộc nội trú Tây Ninh (tỉnh Tây Ninh) là một trong những giáo viên vượt qua hoàn cảnh khó khăn riêng để bám trụ với trường lớp, chăm sóc, dạy dỗ các trò dân tộc học tập tiến bộ.
Thi học kỳ trên máy tính: Còn nhầm lẫn, sai sót
11:05:08 06/11/2019
Học sinh 2 trường THPT tại TP HCM vừa kết thúc đợt thi giữa học kỳ I theo hình thức trực tuyến. Ngoài những lợi ích tích cực, còn nhiều băn khoăn xoay quanh vấn đề quản lý và kết quả thi khi các thiết bị điện tử được kết nối internet
Học toán xác suất và thống kê từ lớp 2: Liệu có bị quá tải?
11:01:37 06/11/2019
Việc học sinh sẽ học toán xác suất và thống kê ngay từ lớp 2 trong chương trình phổ thông mới khiến nhiều phụ huynh lo lắng sẽ quá tải đối với học trò.
Phản ứng của phụ huynh trước thông tin học sinh sẽ học xác suất và thống kê ngay từ lớp 2: Người thảng thốt lo lắng, người ủng hộ nhiệt tình
10:51:29 06/11/2019
Sau khi biết thông tin học sinh sẽ học xác suất và thống kê ngay từ lớp 2 ở chương trình mới, các bậc cha mẹ đã có nhiều ý kiến trái chiều.
Cậu học trò "ăn, ngủ cùng Toán học" là chủ nhân của nhiều huy chương
09:21:38 06/11/2019
Nhắc đến Nguyễn Bùi Đức Dũng học sinh lớp 6GO, các bạn và thầy cô trường Newton đều biết đến là một cậu bé tài năng toán học.
Để lọt giáo trình có 'đường lưỡi bò': Bộ GD&ĐT cũng có trách nhiệm khi kiểm duyệt
09:16:47 06/11/2019
Để lọt giáo trình có đường lưỡi bò, Bộ GD&ĐT cũng có trách nhiệm khi kiểm duyệt giáo trình - Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng tại cuộc họp báo Chính phủ thường kì tháng 10/2019.
Lan tỏa giáo dục kỹ năng sống trong trường học
08:49:00 06/11/2019
Bên cạnh dạy chữ, các trường học trên địa bàn tỉnh hiện nay rất chú trọng đến vấn đề dạy đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh.
Thi THPT quốc gia năm 2020: Tiếp tục giữ ổn định, nghiêm túc lựa chọn nhân sự
10:15:00 05/11/2019
Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi THPT quốc gia năm 2020 sẽ được tổ chức theo hướng giữ ổn định về cơ bản như năm 2019.Đây là một trong những nội dung được Bộ GD&ĐT nêu trong Hướng dẫn nhiệm vụ quản lý chất lượng năm học 2019-2020 với các nhiệm vụ ...
28 nhà bảo trợ từ Hà Lan đạp xe gây quỹ cho trẻ em Hà Giang
10:13:13 05/11/2019
Vừa qua, 28 nhà bảo trợ tới từ Hà Lan đã hoàn thành hành trình đạp xe gây quỹ cho trẻ em và cộng đồng Cycle4Plan năm 2019. Đoàn đã đạp xe gần 470km từ Hà Nội đến Hoàng Su Phì và gây quỹ được 200.000 EUR (hơn 5.1 tỷ đồng) cho dự án Ngăn ...
Trường THPT Khúc Thừa Dụ: Vươn mình khẳng định vị thế
10:07:28 05/11/2019
Những ngày này, thầy và trò Trường THPT Khúc Thừa Dụ (huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương) đang ra sức thi đua dạy tốt, học tốt, làm nhiều việc ý nghĩa để lập thành tích chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.Hướng về Lễ kỷ niệm 20 năm thà...
Trường ĐH đầu tiên công bố phương án tuyển sinh có nhiều điểm mới
09:36:39 05/11/2019
Trường ĐH Nha Trang công bố phương án tuyển sinh năm 2020 và có nhiều điểm mới sau khi Luật Giáo dục đại học đã có hiệu lực.
Chuyển động với yêu cầu đổi mới thi THPT quốc gia
09:34:51 05/11/2019
Thi trên máy tính là bước tiến bộ của ngành Giáo dục khi đưa công nghệ vào học tập. Để làm được bài thi THPT quốc gia trên máy tính, học sinh không chỉ có kiến thức các môn học, mà còn phải có điều kiện học tập và biết sử dụng máy tính.
Giáo trình có 'đường lưỡi bò': Thừa nhận sốc
08:31:01 05/11/2019
Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ thừa nhận đơn vị tự ý sử dụng giáo trình có đường lưỡi bò khi chưa được thẩm định theo quy định.
Học sinh sẽ học xác suất và thống kê ngay từ lớp 2 ở chương trình mới
22:37:18 04/11/2019
PGS.TS Ngô Hoàng Long (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) cho biết, thống kê và xác suất là 1 trong 3 mảng kiến thức quan trọng của môn Toán trong chương trình phổ thông mới. Học sinh sẽ được học xác suất và thống kê ngay từ lớp 2.
“Chắp cánh ước mơ” vinh danh khuyến học, khuyến tài đất Tổ năm 2019
21:55:13 04/11/2019
Ngày 3/11, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Lễ báo công với các Vua Hùng và chương trình Chắp cánh ước mơ 2019.
Sách Mĩ thuật theo hướng phát triển năng lực vừa dạy đại trà, Bộ lại thay sách!
21:52:57 04/11/2019
Hàng loạt sách giáo khoa mà các trường học vừa mới nhập về thư viện sẽ không còn giá trị trong một vài năm tới!
Trường tiểu học Nguyễn Tri Phương nói không với rác thải nhựa
21:46:18 04/11/2019
Học sinh Trường tiểu học Nguyễn Tri Phương (Hải Phòng) được tuyên truyền, khuyến khích sử dụng những sản phẩm thân thiện với môi trường thay sản phẩm nhựa.
Chỉ giáo viên được cơ sở giáo dục cử đi mới đủ điều kiện để dự xét thăng hạng?
20:57:40 04/11/2019
Theo quy định mới, giáo viên tự ý đi học dù có đủ các chứng chỉ theo yêu cầu nhưng không được cơ sở cử đi vẫn sẽ không đủ điều kiện để được xét thăng hạng?
Học sinh học dốt đâu phải là tội?
20:55:40 04/11/2019
Học sinh chỉ biến chuyển khi gặp được giáo viên tận tụy hết lòng chứ không phải những mệnh lệnh, những lời đe nẹt và những hình phạt sẵn sàng giáng xuống.
Học sinh viết cam kết vì điểm thấp: Có gì tranh cãi?
16:52:21 04/11/2019
Theo GS Phố, cần phải phân định nhiệm vụ của nhà trường và phụ huynh, không thể đổ mọi áp lực dạy dỗ, rèn luyện học sinh lên nhà trường.
Tiến sĩ Trần Đức Cảnh: “Hướng nghiệp tốt sẽ tận hưởng 40 năm hạnh phúc”
16:25:12 04/11/2019
“Hướng nghiệp là một trong những quyết định quan trọng nhất trong cuộc đời. Việc lựa chọn một sự nghiệp phù hợp với các sở thích, kỹ năng và giá trị của bạn sẽ tăng cơ hội thành công và một cuộc sống hạnh phúc lâu dài”.
GS Phùng Hồ Hải: 'Thi trắc nghiệm 100% môn Toán là sai lầm'
13:14:39 04/11/2019
GS Phùng Hồ Hải, Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam, đề nghị xem xét lại việc thi trắc nghiệm hoàn toàn môn Toán và nhiều môn khác trong kỳ thi THPT quốc gia.
Trường đại học trả lời vô trách nhiệm vụ giáo trình có 'đường lưỡi bò'
12:11:53 04/11/2019
Nhiều giảng viên, chuyên gia cho rằng việc để giáo trình có hình đường lưỡi bò phi pháp, lỗi do ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội.
Kiểm định chất lượng đại học: Chuẩn để thuyết phục người học
10:25:27 04/11/2019
Cả nước có khoảng 50% số trường đại học, cao đẳng (ĐH,CĐ), đã được kiểm định. Trong số những trường tham gia kiểm định, hiếm có trường nào không đạt chuẩn.
Nghệ An ra 3 quy định mới về điều động, thuyên chuyển giáo viên
10:20:21 04/11/2019
Việc điều động, thuyên chuyển giáo viên đã được nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh thực hiện trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, đây lại là vấn đề “nhạy cảm” và không phải khi nào cũng nhận được sự đồng tình của giáo viên.
Chật vật tuyển sinh thạc sĩ
10:17:24 04/11/2019
Nhiều trường ĐH ở TP HCM gặp khó khăn trong tuyển sinh thạc sĩ. Học viên thường có xu hướng né những trường khó vào - khó ra
Chương trình giáo dục phổ thông mới cấp tiểu học triển khai thế nào?
10:12:05 04/11/2019
Chỉ còn chưa đầy 1 năm nữa, chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ được triển khai đối với lớp 1 ở cấp tiểu học.
Vừa dạy vừa “chạy” tuyển giáo viên
10:08:26 04/11/2019
Năm học 2019-2020 đã qua hơn 2 tháng nhưng nhiều quận huyện trên địa bàn TPHCM chưa hoàn tất công tác tuyển dụng giáo viên.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét